و باز در حديثى از طرق آنان آمده : كه تماميت نعمت به اين است كه آدمى داخل بهشت شود . بحث علمى تشريع قبله در اسلام و اعتبار و وجوب خواندن نماز رو به قبله ، - نمازى كه عبادت عموم مسلمانان جهان است - ، و همچنين وجوب ذبح حيوانات رو به قبله و كارهاى ديگرى كه حتما بايد رو به قبله باشد ، ( و يا مانند خوابيدن و نشستن و وضو گرفتن رو به قبله : كه مستحبّ و مانند تخليه كردن كه حتما بايد به طرف غير قبله باشد و رو به قبله اش حرام است ) و احكامى ديگر كه با قبله ارتباط دارد ، و مورد ابتلاى عموم مسلمانان است ، باعث شده كه مردم محتاج به جستجوى جهت قبله شوند و آن را در افق خود معين كنند ، ( تا نماز و ذبح حيوانات و كارهايى ديگر را رو به آن طرف انجام داده و از تخليه كردن به آن طرف بپرهيزند ) . و در ابتداء امر از آنجا كه تشخيص قطعى آن براى مردم دور از مكه فراهم نبود ناگزير به مظنه و گمان و نوعى تخمين اكتفاء مىكردند . ولى رفته رفته اين حاجت عمومى ، علماى رياضىدان را وادار كرد تا اين مظنه و تخمين را قدرى به تحقيق و تشخيص عينى نزديك سازند ، براى اين كار از جدولهايى كه در زيج مورد استفاده قرار مىگيرد استمداد كردند ، تا بدان وسيله عرض هر شهر و طول آن را ( منظور از عرض شهر فاصله ايست كه هر شهرى از خط استواء دارد و منظور از طول آن فاصله ايست كه ميانه شهرها از مشرق به مغرب مىباشد به اين منظور آخرين نقطه غربى و معمور كره زمين را جزاير خالدات ميگرفتند ، البته اين ديگر مربوط به بحث ما نيست كه در قرون گذشته و قبل از كشف آمريكا و كشف كرويت زمين چنين ميپنداشتند كه جزائر خالدات واقع در غرب اروپا ساحل اقيانوس آرام آخرين نقطه كره زمين است و البته اين جزائر در قرون اخير در آب فرو رفته و اثرى از آن باقى نمانده است ، و فعلا در نيم كره شرقى زمين ، از رصدخانه گرنويچ لندن استفاده مىكنند ) ، ( مترجم ) معين كنند . آن گاه بعد از آنكه عرض شهر خود را از خط استواء معين مىكردند آن وقت ميتوانستند بفهمند كه از نقطه جنوب آن شهر ( نقطه جنوب هر شهرى عبارتست از نقطه اى كه اگر خطى موهوم از آن نقطه به طرف نقطه شمال تصور كنيم آفتاب در رسيدن بان نقطه مسير روزانه اش نصف مىشود و باصطلاح به نقطه ظهر مىرسد ) چند درجه ( از نود درجه ميان جنوب و مغرب ) را به طرف مغرب منحرف شوند ، رو به كه ايستاده‌اند ( و اين انحراف را با حساب جيوب و مثلثات معين مىكردند ) .